LEYLEKLER VE KIRLANGIÇLARIN SÖKÜN OLMALARI HİKÂYESİ

Göçmen kuşlar; sürü sahiplerinin yaylaya çıktığı gibi bazı kuşlar da belirledikleri tarihte Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü, Nurhak ve çevresine, y...

Göçmen kuşlar; sürü sahiplerinin yaylaya çıktığı gibi bazı kuşlar da belirledikleri tarihte Elbistan, Afşin, Göksun, Ekinözü, Nurhak ve çevresine, yaz bahar mevsiminde, gelenek misali belirledikleri tarihin haftasında sökün edip gelirler.

Örneğin; kırlangıç çifti, münavebe ile özlü bir çamuru gagaları ile getirerek beğendikleri yerin arıstağına yuvasını yapar, birkaç gün sonra dişi kuş yumurta yapmaya başlar, belli bir süre sonra erkeği ile nöbetleşe gurk yatmaktadırlar.

Tahminimiz, 20 gün gurk yatmalarının ardından yavrularını çıkartıp beslemeye başlarlar. Tahminimize göre, bu mübarek Kırlangıç kuşları, doğal çevre temizlikçileridirler. Nasıl mı denildi?

İlginçtir, sabahın serinliğinde yuvadan uçarlar, sıcak kızıncaya kadar havada uçmalarının ardından yuvalarına dönerler. Öğleden sonra tekrar yuvadan çıkarlar ta gök yüzünün çok yükseklerine çıkıp kaybolurlar, akşama 1-2 saat kala bölük bölük gökyüzünden inişe geçerler, akşam ezanı okunmasına yarım saat kala yuvalarına dönmeye başlarlar, akşam ezanından 2 yada 3-4 dakika sonrasına kadar hiçbiri havada kalmayıp yuvalarına dönerler.

Demek istiyoruz ki, hiç mi hiç yere ve dala konmadan havada uçtuklarına göre, bunlar doğal olarak havada uçan övez, sinek, daha birçok uçan böcekleri kaparak kursaklarını doyurmakta, yuvada gagalarını açıp bekleyen yavrularına getirdikleri gıdaları kusarak onları uçuşa hazırlamaktadırlar.

Ne zaman mı sökün oluyorlar denildi? Bu sevimli kuşları, evimin balkonundan sıkı takip ederim. 14 Temmuz 2020 tarihinden itibaren sökün hareketi başlamakta, 20 Temmuza kadar hepsi sökün olup terki vatan etmektedirler.

Kırlangıçlar bölgemizde kaldıkları 5-6 ay zarfında, hiç mi hiç zararsız olmalarına rağmen Yemen'de kahve ağaçlarına konarak kahvenin çağlasını yiyerek zarar verdiklerinden dolayı; Elbistan'da yeri geldiğinde, "EN ZARARSIZI KIRLANGIÇ, GİT DE YEMEN'DEN SOR" derler.

GELELİM LEYLEK KUŞUNUN SERENCAMINA:

Bu sevimli LEYLEK kuşları Şubat sonlarına doğru Elbistan ve çevresine sökün edip gelirler, önceden yaptıkları yuvalarına konarak, gerek görürlerse tahrip olan yuvayı tamir ederek yaşamaya başlarlar. Geldiği gün veya ertesi gün yuvaya dişi kuş bir yumurta bıraktığı söylenir.

Üç yavru çıkartan bu sevimli Leylek kuşu, ne hikmettir bilinmez, bunlardan birisini ölüme terk edip yuvadan attığı bilinmektedir. Bubağlamda, olumsuz bir durumda; "LEYLEĞİN YUVADAN ATTIĞI GİBİ" denir yöremizde.

Sökün zamanı mı dediniz? Takriben 6 ay kalana ve yavrularını uçuşa, yani sökün olmaya hazırlayan Leylekler için şöyle denir; "Üzümün çöpünü görünce sökün olurlar" denir yöremizde. Bu da Ağustos ayı sonlarına doğru üzüm yeter yani olgunlaşır, toplanıp pekmez yapmak için torbaya konup tepelenerek ezip şerbeti kazana konup kaynatılarak, yada sinilere konularak damda güneş ile pişerek pekmez elde edilir. Süzüldükten sonra atılan üzümün çöpü, leyleklerin sökün olacağı tarih de işte o zamandır.

Leyleklerden iki üç anı; Yavruları uçuşa hazırlanmadan, Çiçek köyünün minaresine yıldırım düşme sonucu yuvadaki yavrular yere düşerek heder olmalarının ardından, kuzey kazalar bölgesindeki binlerce leylek, bu faciadan sonra, Çiçek köyü sınırı içinde saatlerce uçuş yapmışlar, bir noktada taziyede bulunmuşlardır.

Bir benzeri Kızılcaoba mahallesinde yaşandı. Bunun bizzat şahidiyim; Yıl 1962. Bir leyleğin kanadı kırılarak yere düştü. Mahallenin maskotu gibi sevilmeye başlandı. Bu olayın vuku bulduğu anı takiben, bölgemizdeki binlerce leylek Kızılcaoba mahallesinin üzerinde uçarak bir nevi taziyede bulunup döndüler.

Bir başka anı, yıl 1958. O tarihte, Karaelbistan yazısı yoğun sazlık-çeperlik, hatta bir çift turna gelir, o sazlıkta yuva yapıp, yavrusunu büyütüp sökün olurlardı. Yaşlı bir Karaelbistanlı anlatmıştı: Üzümün çöpünü görme ve sökün olmaya hazırlık zamanı. Karaelbistan’ın boş bir sahasına binlerce leylek gelip kümelenmiş, söküne hazırlanmak üzereler. Bu anda sıraya geçmişler, bir ok gibi düzgün beklemektedirler. Nola ki bir leylek sirayı bozup öne geçsin. Bunlara kumanda eden çavuş leylek, anında varıp kekmesi ile iterek yerine geçmesini gerçekleştirmesine şahit olduğunu ifade etmiş, daha sonra havalanarak sökün olup gitmişlerdir.

   

  

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mehmet Göçer - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistan Kaynarca Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistan Kaynarca hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistan Kaynarca editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistan Kaynarca değil haberi geçen ajanstır.