ASANSÖR NEDİR, NE DEĞİLDİR

Günümüzde en sık ve en çok kullanılan, herkesin hayatına girmiş durumda olan bir cihaz asansör… Asansörlerin teknik yapıları ve sosyal hayattaki yeri hakkında yazacağım yazıların son birkaç haftadır ulusal düzeyde tartışılan asansör kazalarına denk gelmesi sanırım biraz daha ilgi ile okunmasına vesile olacaktır.

Asansör; Yapıların yükselmesi ile birlikte mecburi olarak kullanılması gereken bir cihaz haline gelmiştir. Hem mekanik hem elektrik-elektronik hem de yazılım komponenetlerinin bir arada harmonik bir şekilde işlemesini sağlayan bir teknoloji cihazıdır. Teknoloji ile paralel olarak gelişimini her gün sürdürmektedir. İlk asansör uygulaması 1854 yılında New York şehrinde Crystal Palace sergi binasına kurulmuştur. Türkiye de ilk asansör ise 1896 yılında İstanbul’ da Büyük Postane binasına kurulmuştur. Günümüzde ülkemizde zemin+3 kata (12 metre) asansör yapılması mecburi iken 828metreye(Burj Khalifa binası) hizmet veren asansör de vardır. 1854 yılında ilk kurulumundan sonra bugün uzaktan erişim ile arızasını bildirebilen bir cihaza evirilmiştir durumdadır.

Burada sizi yönetmelik tarihleri ve özellikleri ile sıkmak istemiyorum bu neden ile yıl bazında tarihler vererek ülkemizin asansör serüvenini kronolojik özetleyeceğim; 1960'lı yıllardan itibaren, Türkiye'de kentsel dönüşüm, şehirleşme ve modern bina inşaatı gibi faktörlerle birlikte asansör kullanımı daha da artmıştır. Özellikle apartman binaları, iş merkezleri, alışveriş merkezleri gibi yapıların çoğalmasıyla birlikte asansörler, günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Bugün Türkiye genelinde hem konut hem de ticari binalarda asansör kullanımı oldukça yaygındır. Asansörler, binaların kullanımını kolaylaştırmak, erişilebilirliği artırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmek adına önemli bir role sahiptir. 1989 yılında resmî gazetede yayınlanan ilk yönetmelik ile asansör sektöründe belli sınır şartları ve düzenlemeler getirilmiş daha sonra 1995 yılında bu şartlar ve sektör yeniden düzenlenmiştir. Asansörlerin yapımı hakkında en ciddi ve mecburi uygulama ise 2012 yılında belediyelerin büyük desteği ile uygulanmaya girmiş olup her cihaz için raporlama sistemi getirilmiştir. 2015 yılı ise tüm asansörlerin standartlara uygun donatılması ve çalıştırılması için milat sayılabilir. En kötü ihtimal ile 2015 yılını baz alırsak, 8 yıllık bir süre içerisinde ülkemizdeki tüm belediyeler ve osb sınırları içerisinde bulunan her bir asansörün en az bir kez de olsa raporlanması ve kayıt altına alınmış olması gerekmektedir.

Bu yazıda asansörün teknik işleyişinden bahsedip ilerleyen yazı veya yazılarda mevzuat ile ilgili genel bilgiler vermeyi planlıyorum. Asansör cihazı sabit bir alan içerisinde genelde yere dikey hareket edebilen kaldırma-iletme makinesidir. Yer ile yaptığı açı değiştiğinde ismi veya fonksiyonu değişmektedir (örn: Fenüküler gibi) Asansör denildiğinde aklımıza ilk olarak insan taşıma cihazları gelse de, asansörler sadece yük taşımak maksadı ile de tasarlanabilirler. Bu neden ile asansörü kullanırken asansörün cinsine dikkat edilmesi gerekmektedir! Transport tekniğinin gerektirdiği kanun ve esaslara göre imal edilen asansör cihazı etiket bilgileri incelenmeli ve amacı dışında kullanılmamalıdır! Ülkemizde en çok uygulaması yapılmış olan ve kullanılan asansör tipi karşı ağırlıklı, çelik halatlı, 1’e 1 askılı, makine dairesi olan asansörlerdir. Makine daireleri ise genellikle bina veya yapının en üst tablası üzerine bina ortasına konumlandırılmıştır. Makine dairesinde makine-motor (asansör makinesi), asansör kontrol panosu ve elektrik panoları bulunur. Asansör makinesinin tam altında binanın temeline kadar ulaşan ve içerisinde kabinin hareket ettiği boşluğa da kuyu ismi verilmektedir. En üst kat tablasına açılan delikler ile asansör makinesine sarılı halatlar kabine ve karşı ağırlığa bağlanırlar. Kabin içerisinde ve katlarda bulunan çağrı düğmeleri vasıtası ile makine motora konut verilir ve asansör kabini kuyu içerisinde istenilen konuma yönlendirilir. En genel yapısı ve çalışma şekli yukarıda anlatıldığı gibi olan asansör cihazının çok değişik uygulama ve çalışma şekilleri de mevcuttur (örn: hidrolik asansörler).

En genel haliyle ve okuyucuyu yormadan asansör cihazı hakkında genel bilgi verdikten sonra asansörlerin kurulumu devreye alınması işletilmesi ve raporlanması hakkında ileriki yazılarımda detaylı bilgiler vereceğim iyi okumalar diliyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Aykut Yıldırım - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistan Kaynarca Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistan Kaynarca hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Elbistan Kaynarca editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistan Kaynarca değil haberi geçen ajanstır.