Afşin Ashab-ı Kehf Külliyesi

Değerli okurlar bu yazımda sizlere Afşin’in sembolü olan Ashab-ı Kehf Külliyesi’ni tanıtmak ve konuyla ilgili yazmış olduğum gazeli taktim etmek istiyorum.

1948 Yılı Afşin Ashab-ı Kehf Külliyesi (O. Saydam Arşivi)

   Hiç şüphesiz bu yapı, bölgenin en önemli eserlerinden biridir. Doğu Roma (Bizans), Sulçuklu, Dulkadirli ve Osmanlılar döneminde çeşitli eklemeler yapılarak günümüze ulaşmıştır. Kelime anlamı ‘’mağara arkaşları’’ olan Ashab-ı Kehf; rivayete göre 309 yıl buradaki mağarada uyuyan yedi kişiyi temsil eder. Roma İmparatorluğu’nun pagan yöneticilerinden Dakyanus (Dakyus), tek Tanrı’ya inanan bu yedi genci eziyet etmek üzere aratınca, onlarda bir çoban aracılığı ile bu mağaraya saklanırlar. Bu yedi kişi; Yemliha, Mekselina, Mislina, Kefeştetayyuş, Mernuş, Debernuş, Sazenuş isimlerini taşırlar. Bir de Kıtmir adında köpeklerinin olduğu bilinmektedir…

   Bizans İmparatoru II. Theodoius buraya bir kilise yaptırmış, ‘’İsa Mescidi’’ olarak anılan bu kilise zamanla tahrip olmuştur. Selçuklular döneminin Maraş Emiri Nusretüddin Hasan Bey, kilisenin bulunduğu yere 1215-1234 yılları arasında bugünkü külliyeyi inşa ettirmiştir. Külliyede; bir ribat (1215’de inşa edilen askeri amaçlı yapı) ve 1233 yılında inşa edilen han mevcuttur. Dulkadirliler ise; medrese (1480-1492) ve kadınlar mescidi (1500) inşa ederek külliyeyi genişletmiştir. 1531’de de Paşa Çardağı Osmanlılar tarafından inşa edilmiştir.  

   1900’lü yılların başına kadar medrese olarak kullanılmış, özellikle Dulkadiroğlu Beyliği’nin son döneminde buraya ders vermek üzere birçok ilim adamı bölgeye davet edilmiştir. (Şeyh İsa Efendi buna örnek olup, bugün Elbistan’da; Yinanç, İnanç, Erginöz, Sezer, Akad, Güngör, Güneri gibi soy isimleriyle mevcut aileler İsa Efendi’den gelmektedir.)

   20. yy başlarından itibaren medrese olarak kullanımı devam edemeyince bina ciddi manada zarar görmüş, 1960’lara kadar tavanları tamamen çökmüş vaziyette varlığını sürdürmüştür. 1960 yılında Mimar Ali Sami Ülgen tarafından başlatılan restorasyon çalışması 1962’de tamamlanmıştır. (Ali Sami Bey yurt içi ve yurt dışında onlarca restorasyon çalışması yapmıştır. Bu çalışmalara Kudüs’te bulunan Kubbetü’s-Sahra’da dahildir…)

 

Ashab-ı Kehf Gazeli

Arabisos derler onun, geçmişteki ismine

Romalılar hüküm sürmüş şekil vermiş cismine

 

Sonra adı Efsus olmuş, sonra da Yarpuz denmiş

Emir Buldacı fethetmiş, Bizansı burda yenmiş

 

Kılıç Arslan döneminde olunca Türk beldesi

Buraları abad etti Selçuklu’nun gölgesi

 

En önemli özelliği Ashab-ı Kehf burada

İman eden yedi genci sakladı bu mağara

 

3. yüzyıl takriben, hükümdar Dakyanus'tu

Paganlığı reddedenin üstüne zulüm kustu

 

Rakim halkı Dakyanus'a göstermedi bir direnç

Ancak Tanrı tek demişti iman eden yedi genç

 

Onlar mağaraya girdi, Dakyanus'sa sorguda

Sonra 309 sene geçiverdi uykuda

 

İmparator Tehedosyus olaydan etkilendi

O mağaranın önüne kilise yapın dendi

 

Yüzyıllar sonra kilise olunca hep virani

Maraş Emiri Hasan Bey yaptırdı orda cami

 

Bir han ile bir de ribat, iliştirdi yanına

Ashab-ı Kehf külliyesi hadimdir insanına

 

Dulkadirli beyleri de yaptırdı bir medrese

Talebeler yüzlerce yıl, girmişti burda derse

 

1900 ‘lerden sonra harap oldu burası

Çoktan geldi bu yapının restorasyon sırası

 

Mimar Ali Sami Ülgen, yıl 1960

İki yıl süren çalışma esere değer katmış

 

Günümüzdeki külliye muhteşem bir yapıdır

Manevi havası eşsiz, inanca bir kapıdır

 

Mutlaka görmek üzere uğrayınız Afşin'e

Zira gelenler buraya mutlaka geldi yine… 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Orhan Saydam - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistan Kaynarca Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistan Kaynarca hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistan Kaynarca editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistan Kaynarca değil haberi geçen ajanstır.