TESİSATLARDA OLUŞABİLECEK SESLER VE NEDENLERİ

 

Tesisatlar neden uğuldar ve istenmeyen ses üretirler? Sevgili okurlar bu haftaki yazımda teknik göz ile bakıldığında basit görünen ancak yılların mühendislik hesaplamaları ve uygulamaları tecrübesinde bulunmuş boru çapı seçiminin yanlış yapılması durumunda insan psikolojisine olumsuz etkisinden bahsedeceğim.

 

Modern binaların imalatında sıcak su, soğuk su, pis su, kalorifer veya kombi tesisatları, yağmur gider hatları, yangın tesisatı, havalandırma tesisatı, klima tesisatı, hastanelerde oksijen ve azot gazı tesisatı, büyük sitelerde varsa havuz tesisatları kullanılmaktadır. Hatta farklı görevler yürüten elektriksel tesisatları da ‘Tesisat’ ortak başlığı altında toplarsak en basit konut imalatlarında bile en az beş- altı çeşit sistem ve tesisatlar faal olarak bir konutta-binada aktif çalışır vaziyette kullanılmak zorundadır.

 

Yukarıda belirtmiş olduğum mekanik tesisatların hepsinde akışkanlar yani sıvı ve gaz fazında olan maddenin hareketinin en kolay şekilde sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaç ile hesaplamalar yapılmış ve bu hesaplamalar boru içi akış, cidar basıncı, zorlanmış akış, viskozite, akışkan direnci, malzeme seçimi, malzeme geometrisi ve daha sayamadığım mühendislik disiplinleri arasından farklı konu başlıklarının akışa olan etkilerinin incelenip harmanlandığı tablolar ile son imalatı yapacak mühendis ve ustaların kullanımına sunulmuştur. Tesisat ne tür olursa olsun tasarımı bu bilgiler ışığında gerçekleştirilmeli ve projenin uygulanması da yine proje esaslarına uyularak! Yapılmalıdır.

 

Evinizde gece uykuya dalarken, iş yerinizde konsantre olmuş çalışırken, bir otelde veya misafir olduğunuz bir yerde dinlenirken o kafanıza takılan ve hiç bitmeyen su akışı sesi, kalorifer borusu sesi, havalandırma kanalının uğuldaması işte bu hesaplamaların eksik veya yanlış olması veya uygulamada eksik kalınmasının sesidir. Boru içi akışta gaz ya da sıvı olsun akışkan sesini sıfıra indirebilmek çok zordur fakat insanı rahatsız edici bir seviyede bir ses varsa tesisatta bir yanlışlık vardır. Bu seslerin nedenleri de tesisata ve kullanıcıya göre değişiklik gösterebildiğinden yine bu sorunların çözümüne yaklaşımlar da çok geniş bir neden sonuç ilişki ağını takip ederek mümkün olur. Örneğin Erzurum ilinde kurduğunuz bir havalandırma tesisatının birebir kopyasını Antalya iline kurduğunuzda dış hava basıncı, nemlilik, sıcaklık farklı nedeni ile tesisatın çalışma dinamikleri tamamen değişiklik gösterecektir. Yirmi yıldır aynı şekilde kurduğunuz bir temiz su tesisatının bir musluğuna daha kısa yoldan ulaşmak için sisteme attığınız(eklediğiniz) bir doksan derecelik dirsek o musluğun her açılmasında tesisatın titreme ve ses yapmasına neden olacaktır. Ev ısınmıyor diye sisteme bağlı pompayı üçüncü kademeye almanız boru çapları yetersiz olduğu için tüm gece uykunuzu kaçıracaktır. Ayrıca kullanıcının (operatör) değişmesi de sistemlerin çalışma karakterlerine çok büyük etki yapmaktadır.  Bu örnekler tek bir sistem için bile çeşitlendirilebilir.

 

Tesisatlar konusunda örnek verdiğim yukardaki ve bunlara benzer sorunların karşılığı oluşan mekanik titreşim ve süreklilik arz eden seslerin insan psikolojisi üzerinde olumsuz etkileri de bulunmaktadır. Düşük veya yüksek desibelli olması fark etmeksizin sürekli olması insan psikolojisinde takıntı ve sinir yapması, moral bozukluğu, odaklanamama gibi sıkıntılar oluşturarak yaşam kalitesine olumsuz yansımaları olabilmektedir. Yine tesisatta olan sıkıntılar çok geniş yelpazeli olduğu gibi, meydana gelen seslerin de insan psikolojisinde nasıl bir sonuç vereceği çok geniş bir aralıkta değerlendirilir. Ev ve işyerlerinizdeki tesisatları bu bakış açısı ile ele almak hem sistemin hem de psikolojinizin çalışma konforunu artıracaktır. İyi okumalar.

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Aykut Yıldırım - Mesaj Gönder

# proje, olan, HEM, son

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Elbistan Kaynarca Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Elbistan Kaynarca hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Elbistan Kaynarca editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Elbistan Kaynarca değil haberi geçen ajanstır.