Vatandaşı çarpan faturalarla ilgili kapsamlı açıklama

Elektrik dağıtım sektöründe faaliyet gösteren 21 şirketin tamamını temsil eden çatı kuruluş olan Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), ciddi şekilde artan ve vatandaşın belini büken faturalarla ilgili kapsamlı bir açıklama yaptı.

“Elektrik tarifelerinde yılbaşında yapılan fiyat artışının tüm vatandaşlarımıza, esnafımıza ve sanayicimize getirdiği yükleri biliyor, tepkilerini anlayışla karşılıyoruz” denilen açıklamada, bu dönemde elektrik dağıtım şirketlerine karşı haksız ithamlarda bulunulduğu, birçok eksik ve yanlış bilgiye dayanan yorumlar ve açıklamalar yapıldığı da hatırlatıldı.

Elektrik dağıtım şirketlerinin gelirlerinin, elektrik tarifelerinden bağımsız bir şekilde, EPDK tarafından, rasyonel maliyetleri hesaplanarak ve tüketici faydası gözetilerek şeffaf bir şekilde beş yıllık dönemler için belirlendiği vurgulanan açıklamada, elektrik tarifeleri ile ilgili elektrik dağıtım şirketlerinin hiçbir belirleyici rolünün de olmadığının altı çizildi.

Elektrik maliyeti ve faturalar üzerindeki bileşenlerle ilgili olarak da kalemlere yer verilen açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

“EPDK’nın belirlediği düzenlemeye tabi elektrik maliyetini etkileyen ve faturalar üzerinde görünen 3 bileşen vardır.

Bunların ilki, enerji bedelidir. ‘Enerji üretim maliyeti’, faturanın ana maliyet unsuru olup; mesken faturaları içindeki payı ortalama yüzde 60’dır. Bu maliyet elektrik talebi, elektrik arzı ve emtia fiyatlarına göre çok değişken seyretmektedir. Özellikle elektrik üretimi için ithal edilen doğal gaz ve kömürün uluslararası fiyatları ve döviz kuru en önemli maliyet unsurudur. Tedarik şirketlerinin tahsilat ve finansman maliyetini de içeren hizmet bedeli ile beş yıllığına EPDK tarafından enerji üretim maliyeti üzerinden belirlenen yüzde 2,38 net kar marjı da enerji bedeli içindedir.

İkinci bileşen ise dağıtım bedelidir. TEİAŞ’ın yüksek gerilim iletim sistemi işletme ve yatırımı için 3 yıllığına ve elektrik dağıtım şirketlerinin şebeke işletme ve yatırımları için 5 yıllığına belirlenen maliyetlerin toplamıdır. Bu maliyetler her yıl TÜFE ile güncellenir. Mesken abone grubunun faturaları içindeki iletim maliyetinin payı ortalama yüzde 4, elektrik dağıtım maliyetinin payı ise ortalama yüzde 18’dir.

Vergi ve fonlar ise üçüncü bileşendir. Sanayi abone grubu için yüzde 1 ve diğer abone grupları için yüzde 5 olarak enerji bedeli üzerinden oransal olarak belirlenen “Belediye Tüketim Vergisi”; ve tüm bedeller üzerinden oransal olarak belirlenen yüzde 18’lik KDV’nin toplamından oluşur. Vergi ve fonların mesken abone grubu faturalarının içindeki toplam payı ortalama yüzde 18’dir. Bu üç bileşenin toplamı olarak da son kullanıcıların elektrik faturası oluşmaktadır.”

Ocak ayında maliyetlerin artmasındaki en büyük etkenin, elektrik üretim maliyetlerinin ciddi şekilde yükselmesi olduğuna değinilen açıklamada, “Geçtiğimiz dönemde ülkemizde yaşanan kuraklık sebebiyle, elektrik üretimi içerisinde en yüksek paya sahip olan hidroelektrik santrallerinden sağlanan elektrik miktarı düşmüştür. Bu durum, elektrik üretiminde, ithal kaynaklar olan doğal gaz ve kömürün payını artırmıştır. Enerji maliyetlerindeki yükselişin en büyük sebebi ithal edilen, uluslararası fiyatlara ve dövize endeksli doğal gaz ve kömür alım maliyetlerindeki ciddi artışlardır. Son 1 yıl içerisinde doğal gaz fiyatları 10 kata kadar, ithal kömür fiyatları ise 5 kata kadar döviz bazında artış göstermiştir. Elektrik üretim kaynaklarındaki bu maliyet artışı, fatura bedellerinin de yükselmesine neden olmuştur.

Bu hususlar doğrultusunda dağıtım ve görevli tedarik şirketleri fiyat belirleyemezler, fiyat artışı talebinde bulunamazlar.

Faturalara herhangi bir bedeli keyfi bir şekilde yansıtamazlar, fatura kalemlerinde bir oynama yapamazlar. Tarifeler EPDK tarafından tüm değer zincirindeki maliyetlere bakılarak üçer aylık dönemlerde belirlenmekte ve kamuoyu ile şeffaf bir şekilde paylaşılmaktadır.

Ocak ayındaki faturalarda sık sık gündeme geldiği üzere, faturalarda toplam tüketimin 31 Aralık 2021 tarihine kadar olan bölümü 2021 son çeyrek boyunca geçerli olan eski tarife birim fiyatından, 1 Ocak 2022 tarihinden sonraki bölümü ise 2022 ilk çeyrek boyunca geçerli olan yeni tarife birim fiyatından hesaplanmaktadır. 1 Ocak öncesine ait dönem için herhangi bir fark yansıtılması söz konusu değildir. Bu her üç ayda bir yapılan standart bir uygulamadır.

Tedarik şirketlerinin gelirleri, alım fiyatları ile faturadaki satış fiyatı arasındaki marjdan oluşmamaktadır. Elektrik dağıtım sektörü 57 bini doğrudan 43 bini de dolaylı olmak üzere 100 bin kişilik istihdam sağlamaktadır.

Son zamanlarda hiçbir sorumlulukları olmadığı halde sektörün bu vefakar çalışanlarına fiyat artışları nedeniyle gösterilen tepkileri de üzülerek görmekteyiz. Ancak kesintisiz enerji için en zor iklim şartlarındaki saha çalışmalarını gören vatandaşlarımızın çalışanlarımıza gösterdiği anlayış ve manevi destek kelimelerle tarif edilemez.

Elektrik üretim maliyetlerimizi azaltmak adına yerli ve yenilenebilir kaynaklarımızı azami derecede kullanmalı, bu üretim teknolojilerini ülkemizde geliştirmeliyiz. Yetkin insan kaynağımızı ve doğru teknolojileri etkin şekilde kullanarak dünyanın içinden geçtiği bu zor dönemde, ülkemizde hep birlikte uygulayacağımız doğru ve yapıcı politikalarla elektrik maliyetlerimizi azaltacağımıza inancımız sonsuzdur” değerlendirmelerinde bulunuldu.

15 Şub 2022 - 16:41 - Güncel