NASA uyardı, Elbistan’daki tehlikenin farklı bir boyutu daha var

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Türkiye’deki Yerçekimi Kurtarma ve İklim Deneyi İzleme (GRACE-FO) uyduları tarafından ölçülen sığ yeraltı su seviyelerine ilişkin haritayı paylaştı.

Büyütmek için resme tıklayın

Haritada, tarımsal sulamanın büyük ölçüde yeraltı suyu ile yapıldığı Elbistan’da ciddi tehlike barındırdığı görülüyor. Kuraklıkla birlikte kömür havzalarının susuzlaştırılması amacıyla yüzlerce kuyudan çekilmesi eklendiğinde, yeraltı suyuna bel bağlayan çiftçiler için endişenin seviyesi de yükseldi.

Türkiye'nin büyük bölümü, şiddetli kuraklık yaşıyor. 2019'da yaz ve sonbahar ayları çoğunlukla yağmurdan mahrum kaldı ve rezervuarlardaki su seviyeleri azaldı. Daha sonra 2020, yılın ikinci yarısında çok az yağışla son beş yılın en kurak ayıydı. Temmuz 2020'den bu yana, Türkiye'deki hemen hemen tüm iller neredeyse her ay ortalamanın altında yağış aldı. Ekim'den Aralık'a kadar, ülke genelinde yağış 1981-2010 ortalamasından yüzde 48 daha düşük olarak gerçekleşti. Kuraklığın barajlara olduğu kadar yeraltı su seviyesi üzerinde de büyük etkisi bulunuyor. Yeraltı suyunun kuraklıktan geri dönmesi aylar gerektiren bir süreç. Çünkü topraktan aşağıya sızan ve su tablasına kayan yüzey nemi ile yavaş ve istikrarlı bir şekilde yenilenmesi gerekir.

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından yayınlanan Yerçekimi Kurtarma ve İklim Deneyi İzleme (GRACE-FO) uyduları tarafından ölçülen sığ yeraltı suyu depolaması haritası, Türkiye'deki kuraklık tehdidinin sadece barajlar için değil, aynı zamanda yer altı sularında da olduğunu gösterdi. Yayınlanan haritaya göre, Türkiye'nin büyük bir bölümünde yer altı suları ortalama seviyenin altında. NASA’nın Türkiye’nin büyük bölümünde tehlike çanlarının çaldığını rotaya koydu. Haritada, Elbistan’ın bulunduğu bölge de yeraltı su seviyesi ve varlığı açısından sıkıntılı bir dönemin içerisinde olduğu görülüyor. Tarımsal üretimin büyük ölçüde yeraltı sularına bağlı olduğu Elbistan Ovası’nda su seviyelerini rahat hacimlere çıkarmak için uzun ve kalıcı yağmur ve kar yağışının olması gerekiyor.

Elbistan çiftçisinin büyük çoğunluğunun ürünlerini sulamak için yeraltı suyundan başka seçeneği bulunmuyor. NASA’nın korkutan uyarısı, Elbistan çiftçisi için ayrı bir sorunu da gözler önüne serdi.  Elbistan Ovası'ndaki sondaj kuyularında, son 5-6 yıldır sistematik bir şekilde düşüş yaşanıyor. Çiftçiler, tarlalarının ihtiyacı olan suya kavuşmak için 250-300 metre derinlikte kuyu açsa da umdukları suya ulaşamıyor. On binlerce dönüm arazi, daha önceleri 50-80 metrede ulaşılan su ile sulansa da artık bu imkan tamamen kayboldu. Çiftçiler, 250-300 metre derinliğe kadar kuyu açsa da yeterli su bulamıyor.

Çiftçilere göre, yeraltı su seviyesindeki düşüşte, kuraklık kadar kömür susuzlaştırma sahalarından ciddi miktarda su çekilmesinin etkisi olduğunu belirtiyor. Bölgedeki yüzlerce kuyunun 365 gün 24 saat boyunca çalışarak yeraltından su çektiğini anlatan çiftçiler, kış ve bahar aylarında gelecek yağışlara umut bağladı.

19 Oca 2021 - 17:27 - Güncel