Asrın felaketinin bir benzeri 12 bin 600 yıl önce yaşanmış

Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü’nün (MTA) hazırladığı deprem raporu, Elbistan’ı yerle bir eden Çardak Fayı’nın, yaklaşık 12 bin 600 yıl önce de benzer şekilde büyük bir deprem üreterek geniş yüzey kırıkları oluşturduğunu ortaya çıkardı.

Asrın felaketinin bir benzeri 12 bin 600 yıl önce yaşanmış
Asrın felaketinin bir benzeri 12 bin 600 yıl önce yaşanmış
+2
Haber albümü için resme tıklayın

Yüzey kırığı oluşturan en az 4 büyük depremin yaşandığı tespitine yer verilen raporda, 6 Şubat depreminden 1500 yıl öncesine kadar da yerkabuğunda böylesine ağır tahribata neden olan 1 deprem ürettiği belirtildi.

6 Şubat’taki asrın felaketinin üzerinden 9 ay geçti. Elbistan’da büyük yıkıma neden olan deprem sonrası gelişen yüzey kırıklarının ve jeolojik yapıların tespit edilmesi amacıyla, MTA Genel Müdürlüğü tarafından bölgede arazi çalışması gerçekleştirildi. Andırın-Göksun-Çardak-Ekinözü-Nurhak-Doğanşehir arasında kalan geniş bir alanda yapılan çalışmalar sonucunda, Göksun ile Doğanşehir arasındaki yüzey kırığı haritalanarak, depremde meydana gelen ötelenmeler ve deformasyonlar kayıt altına alınmıştır.

Çalışmalar çerçevesinde; Çardak, Nurhak ve Doğanşehir faylarında 147 km, Sisne Fayı’nda 20 km olmak üzere toplam 167 km yüzey kırığı haritalandı ve toplamda 107 adet saha gözlemi gerçekleştirildi.

MTA’nın uzman ekiplerinin yaptığı bu çalışmalar, rapor halinde yayımlandı. Raporda; fay üzerinde çok sayıda ötelenmiş yapının tespit edildiği yüzey kırığı boyunca, fay sarplıkları, basınç sırtları, açılma çatlakları, köstebek izi yapıları, kapatan sırtlar ve sol yanal makaslamayla ilişkili yapılar geliştiği ifade edildi.

Raporda; bu durumla ilgili, “Yüzey kırığının oldukça belirgin olduğu Göksun güneydoğusu ile Nurhak kuzeybatısı arasında 81 km yüzey kırığı haritalanmış ve 66 farklı alanda gözlem yapılmıştır. Fayın bu bölümünde ölçülen sol yanal yer değiştirme miktarları 25-880 cm arasında; düşey yer değiştirme miktarları ise 17-150 cm arasında değişmektedir” denildi.

Çardak Fayı üzerindeki yerleşim alanlarında en fazla yıkım ve can kaybının Ericek Mahallesi’nde gerçekleştiğinin altı çizilen raporda; “Elbistan depreminde yüzey kırığına ek olarak depremle tetiklenmiş çok sayıda heyelan, kaya düşmesi, yanal yönde yayılma gibi kütle hareketleri ve su çıkışları gözlenmiştir. Çardak Fayı üzerindeki köyler içinde en fazla yıkım ve can kaybı Ericek Mahalle’de gerçekleşmiştir. Elbistan İlçesi fayın yaklaşık 20 km kuzeyinde yer almasına rağmen zayıf zemin özellikleri ve zayıf yapılaşma koşullarından dolayı çok büyük yıkıma uğramıştır” bilgileri aktarıldı.

Raporun en dikkat çekici noktalarından biri ise, 167 kilometrelik yüzey kırığına yol açan 6 Şubat depreminin, benzer bir duruma yaklaşık 12 bin 600 yıl önce de yol açtığı bilgisi oldu.

Bu durumun tespiti için Çardak Fayı üzerinde 3 hendek çalışması yapıldı. Bu çalışmalardan elde edilen bilgiler ışığında Çardak Fayı’nın milattan önce 10580’li yıllarda ilk yüzey kırığına yol açan deprem ürettiği belirlendi.

Yüzey kırığına neden olan ikinci deprem ise, milattan önce yaklaşık 5780 yılında yaşanırken üçüncüsü de bu depremden yaklaşık 2 bin 500 yıl sonra yani milattan önce 3215’li yıllarda meydana gelmiş. Son deprem ise, 770 ila 880 yılları arasında kaydedilmiş. Rapora göre, 6 Şubat’taki asrın felaketinden 1200 sene önceki deprem de yerkabuğunda ciddi deformasyona neden olmuş. Bu tarihlerde yaşanan depremler, en az birer adet yüzey kırığı oluşturmuş.

04 Kas 2023 - 17:16 Kahramanmaraş/ Göksun- Güncel