Tarih geçmişte kalan bir yığın değil, geçmişten seslenen bir canlıdır. Sesi vardır, duyan için; parmakları vardır, gören için. Bas bas bağırır tarih, parmaklarını gözlerinizin içine sokar. Tarihin “Gör!” dedikleri vardır; bir de “kör” dedikleri vardır. Tarih, kimi için ayna, çal çal oyna; kimi içinse masal hatta tekerleme, biraz oku, ardından yap şekerleme.
Şu sıralar görenlerin gözlerini rahatsız eden parmaklar var, tarihten uzanan. Tarihin sesini duyar, parmağını gözümün önünde görür gibiyim. Zaten, bu parmağı gözleriyle göremeyenler başka yerleriyle(!) nasılsa bunu duyumsarlar. Yani o parmak hep vardır. Tüm mesele görmek veya görememek! Gelin şu bizi rahatsız eden ama çoğu kişinin şu anda göremeyip de daha sonra acısını duyabileceği parmak yani tarihin parmağı bize neyi işaret ediyor, bize ne demek istiyor onu inceleyelim:
Sırplar:
1804: Sırplar, Domuz tüccarı Kara Yorgi önderliğinde ayaklanır.
1812: Bükreş Antlaşması (Osmanlı-Rus). Sırplara ayrıcalık tanınır.(Yani siyasal varlık olarak tanınırlar) Balkanlarda başlamış olan Ulusçuluk akımı bu olayla daha da alevlenmiştir.
1815: Sırp isyanı. Osmanlı, ayaklanmanın lideri Miloş’u Sırp prensi olarak atar.
1829: Edirne Antlaşması (Osmanlı-Rus). Sırplara özerklik verilir.
1878: Berlin Antlaşması. Sırplar bağımsızlıklarını ilan ederler.
Emperyalist zincirin halkalarını sıralayalım: Ayaklanma-ayrıcalık-özerklik-bağımsızlık.
Yunanlar:
1774: Küçük Kaynarca Antlaşması. Başta Rumlar olmak üzere tüm Ortodokslar, Rus korumacılığı altına girer.
1779: Rum denizciler Rusya’nın korumacılığına alınır. Bunlar 600 adet gemiyi silahlandırırlar. (Görünüşte Kuzey Afrika korsanlarına karşı korunmak amacıyla.)
1797: Napolyon’un Dalmaçya kıyılarındaki Yedi Ada’ya yerleşmesi Rumlar arasında Ulusçuluk akımını başlatır. Rus desteğiyle bu akım yayılır.
1820: İlk Rum isyanı çıkar. (Eflak-Boğdan’da)
1821: Mora’da Rum isyanı çıkar. Fransa, İngiltere ve Rusya; Osmanlının Mora’dan çıkmasını ve Yunanistan’a özerklik verilmesini ister.
1829: Edirne Antlaşması. Yunanistan artık bağımsızdır.
Emperyalist zincirin halkalarını sıralayalım: Ayaklanma-ayrıcalık-özerklik-bağımsızlık.
Bulgarlar:
1875: Bulgar isyanı.
1878: Berlin Antlaşması. Bulgaristan’a özerklik verilir, prenslik kurulur.
1908: Bulgaristan bağımsızlığını ilan eder.
Emperyalist zincirin halkalarını sıralayalım: Ayrıcalık-özerklik-bağımsızlık.
Eflak-Boğdan:
1856: E.Boğdan’a ayrıcalık verilir.
1878: E.Boğdan bağımsızlığını ilan eder.
Emperyalist zincirin halkalarını sıralayalım: Ayrıcalık-özerklik-bağımsızlık.
Bosna Hersek:
1875: İsyan çıkar.
1878: B.Hersek’in yönetimi Avusturya’ya verilir.
1908: B.Hersek’i Avusturya işgal eder.
Karadağ’da da aynı halkaları görmekteyiz.
Girit:
1866:İsyan çıkar.
1878: Ayrıcalık tanınır.
1896:İsyan çıkartırlar.
1897:İstanbul Antlaşması ile Girit’in yönetimi Hıristiyan valiye verilir.
1908: Girit Yunanistan’a verilir.
Emperyalist zincirin halkalarını sıralayalım: Ayaklanma-ayrıcalık-özerklik-bağımsızlık.
Geçenlerde Güneydoğu’dan bir ses yükseldi. Türkiye Cumhuriyeti’nin bir ilinde, bir kurumun (Diyarbakır Belediyesi) başkanından çıktı bu gurultu. “Özerklik istiyoruz.” dedi. Kimse de “tık!” yok.
Emperyalizm yeni halkalar peşinde! Ona göre.
